Хэрэв чихрийн шижинтэй гэж оношлогдсон бол нүдний шинжилгээнээс эхэл — Хараа сайн байсан ч торлог бүрхэвч аль хэдийн гэмтэж байж болзошгүй

Эхлээд таныг тайвшруулах зүйлээс эхэлье.

Чихрийн шижинтэй хүн болгоны нүд мууддаг гэсэн үг биш юм.

Бодит байдал дээр торлогийн эмгэгтэй гэж оношлогдсон хүмүүсийн дийлэнх олонх нь эхэн үеийн шатандаа байдаг бөгөөд энэ үед тусгай эмчилгээ хийлгүйгээр цусан дахь сахраа хянаж, ажиглахад л хангалттай байх нь элбэг.

Гэхдээ нэг л зүйл өөр. Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг (диабетийн ретинопати) нь "зовуурь илэрвэл эмнэлэгт очно" гэсэн зарчим үйлчилдэггүй өвчин юм.

Учир нь торлог бүрхэвчийн ихэнх хэсэг аль хэдийн гэмтсэний дараа л хараа мууддаг.

Тиймээс энэ өвчний хувьд шинж тэмдгийг биш, харин хуанлигаа харж тогтмол шинжилгээ өгөх шаардлагатай.

Хэмжүүр нь маш тодорхой юм.

2-р хэлбэрийн чихрийн шижин оношлогдсон тэр өдөртөө, 1-р хэлбэрийн чихрийн шижин оношлогдсоноос хойш 5 жилийн дотор анхны нүдний шинжилгээг хийлгэж, цаашид жилд дор хаяж нэг удаа шалгуулахыг зөвлөдөг

(БНСУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын Үндэсний эрүүл мэндийн мэдээллийн портал).

Гэвч бодит байдал дээр ямар байна вэ?

БНСУ-ын Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгааны 2016~2021 оны мэдээллээр 40-өөс дээш насны чихрийн шижинтэй 3,717 өвчтөнд дүн шинжилгээ хийхэд сүүлийн 1 жилийн дотор нүдний уг (торлог)-ийн шинжилгээ өгсөн хүн 1,109 буюу 29.5% байв.

Мөн энэхүү шинжилгээ өгсөн хувь нь сүүлийн 6 жилийн хугацаанд мэдэгдэхүйц нэмэгдээгүй байна

(Kim MS, Park SJ, Joo K, Woo SJ, Journal of Korean Medical Science, 2024).

Сайн байна уу. Сонгмо Жин нүдний эмнэлэг байна.

Өнөөдөр бид чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг нь нүдний дотор яг ямар өөрчлөлт үүсгэдэг, хэзээнээс эхлэн хэр давтамжтай шинжилгээ өгөх шаардлагатай, мөн эмчилгээ юуг шийдэж чадах, юуг чадахгүй болохыг нотолгоонд суурилан эмхэтгэн хүргэж байна.

[Гарчиг]

Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг яг ямар өвчин бэ?

Яагаад ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй вэ?

Хэзээнээс, хэр давтамжтай шинжилгээ хийлгэх ёстой вэ?

Эмнэлэгт ямар шинжилгээ хийдэг вэ?

Үе шатуудыг хэрхэн ангилдаг вэ?

Чихрийн шижингийн шар толбоны хаван гэж юу вэ?

Цусан дахь сахраа сайн хянавал нүд үнэхээр бага гэмтэх үү?

Сахрыг гэнэт бууруулбал нүд мууддаг гэж үнэн үү?

Эмчилгээг хэрхэн хийдэг вэ? Хараа эргэж сэргэх үү?

Эдгээр шинж тэмдэг илэрвэл тэр даруй эмнэлэгт хандаарай

Чихрийн шижингийн нүдэнд үүсгэдэг бусад хүндрэлүүд

Түгээмэл асуулт, хариулт

1. Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг яг ямар өвчин бэ?

Нүдний дотор талыг бүрхэж байдаг нимгэн мэдрэлийн бүрхүүл бол торлог бүрхэвч (торлог) юм.

Камераар төлөөлүүлбэл хальс нь бөгөөд энэхүү хальс нь маш нарийн судсан сүлжээгээр хүчилтөрөгч болон шим тэжээл авч байдаг.

Цусан дахь сахар удаан хугацаанд өндөр байвал эдгээр нарийн судсууд хамгийн түрүүнд гэмтдэг. Дараалал нь ерөнхийдөө дараах байдалтай явагдана.

Хялгасан судасны хана суларч, жижиг цүлхэн (микроаневризм) үүсдэг.

Тэрхүү ханаар цусны бүрэлдэхүүн хэсгүүд шүүрэн гарч ирдэг. Цэгэн цус харвалт болон липид царцаж үүссэн хатуу шүүдэсжилт (тод толбо) нүдний угны зурагт ажиглагдана.

Зарим судас бүрмөсөн бөглөрдөг. Тэр хэсгийн торлог нь хүчилтөрөгчийн дутагдалд орно.

Хүчилтөрөгч дутагдсан торлог бүрхэвч нь "илүү олон судас үүсгэж өгөөч" гэсэн дохионы бодис (VEGF) ялгаруулж эхэлдэг.

Тэрхүү дохиог авч шинэ судаснууд (неоваскуляризаци) ургадаг. Гэвч эдгээр судас нь яаран сандран үүссэн тул хана нь маш хэврэг, амархан хагардаг.

Энэ шатанд хүрвэл асуудал гэнэт томорно.

Шинээр үүссэн судас хагарвал шилэнцэрт цус харваж (гемофтальм) нүдний өмнө тас харанхуйлах ба шинэ судсыг даган ургасан сорвижсон ширхэглэг эд нь торлогийг татаж зулгааснаар торлогийн таталцлын ховхрол үүсдэг.

Шинэ судаснууд нүдний өмнөд хэсгийн шингэн гадагшлах зам руу түрж ургавал неоваскуляр глауком болдог бөгөөд энэ нь эмчлэхэд маш төвөгтэй хүнд байдал юм.

Өөрөөр хэлбэл, чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг нь зөвхөн "нүдний өвчин" гэхээсээ илүү бүх биеийн судасны гэмтэл нүдэнд хамгийн түрүүнд илэрч буй илрэл юм.

Торлог бүрхэвч нь бидний бие махбодод зүсэлт хийлгүйгээр судсыг нүдээрээ шууд харах боломжтой цорын ганц эрхтэн юм.

Тиймээс нүдний угны ганц зураг нь бүх биеийн бичил судасны төлөв байдлыг харуулах толь болдог билээ.

2. Яагаад ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй вэ?

Энэ асуулт бол энэхүү нийтлэлийн хамгийн чухал хэсэг юм.

Нэгдүгээрт, торлог бүрхэвчинд өвдөлт мэдрэх мэдрэлийн ширхэг байдаггүй. Торлог гэмтсэн ч өвдөлт мэдрэгдэхгүй.

Хоёрдугаарт, анхан шатны гэмтэл ихэнхдээ захын хэсгээс эхэлдэг.

Бидний "хараа" гэж нэрлэдэг чадварыг торлог бүрхэвчийн яг төв хэсэг дэх маш жижиг хэсэг буюу шар толбо (макула) бараг бүхэлд нь хариуцдаг. Захын торлогт олон арван бичил цүлхэн үүссэн байсан ч шар толбо эрүүл бол харааны хүснэгтээр 1.0 (100%) харна.

Гуравдугаарт, хоёр нүд бие биенээ нөхөж хаадаг.

Нэг нүдэнд асуудал үүссэн ч нөгөө нүд нь түүнийг нөхөж өгдөг тул санамсаргүйгээр нэг нүдээ дарж үзэхээс нааш анзаарахгүй өнгөрөөх нь олонтаа.

Тиймээс үзлэгийн өрөөнд ийм нөхцөл байдал байнга тохиолддог.

Хараа нь 1.0 гэж гарсан хүний нүдний угны зурагт хэдийнэ хэд хэдэн цус харвалтын цэг болон шүүдэсжилт харагдаж байхад, эсрэгээрээ "нүд бүрэлзээд байна" гэж ирсэн хүн аль хэдийн шар толбоны хаван эсвэл шилэнцэрт цус харвалт үүссэн байдаг.

Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийн хувьд хараа нь хамгийн сүүлд өөрчлөгддөг үзүүлэлт юм.

Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын мэдээлэл ч үүнийг баталдаг.

2017 оны Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгаагаар 40-өөс дээш насны чихрийн шижинтэй өвчтөнүүдийн чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийн тархалт 19.6% байсан ч хүндрэлийг тодорхойлох нүдний угны шинжилгээ хийлгэсэн хүн дөнгөж 23.5% байв

(Үндэсний эрүүл мэндийн мэдээллийн портал).

Шинжилгээ хийлгэхгүй бол өвчин байсан ч мэдэхгүй өнгөрнө гэсэн үг юм.

Өвчтөний тоо ч мөн өссөөр байна.

Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн судалгааны мэдээллээс харахад 40-өөс дээш насны хүн амын дундах чихрийн шижингийн тархалт 2008 онд 13.2% байсан бол 2020 онд 17.3% (ойролцоогоор 4.98 сая хүн) болж, чихрийн шижинтэй өвчтөнүүдийн дундах торлогийн эмгэгийн тархалт 16.6%-иас 24.6% (ойролцоогоор 1.23 сая хүн) болж өссөн байна.

Энэхүү судалгаагаар 2040 он гэхэд чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийн тархалт 38.8% болж, өвчтөний тоо ойролцоогоор 3.15 саяд хүрнэ гэж тооцоолжээ (Kim MS, Nam S, Lee J, Woo SJ, Journal of Korean Medical Science, 2026).

3. Хэзээнээс, хэр давтамжтай шинжилгээ хийлгэх ёстой вэ?

(Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газар / American Academy of Ophthalmology, Diabetic Retinopathy Preferred Practice Pattern)

2-р хэлбэрийн чихрийн шижин яагаад оношлогдсон тэр өдрөөсөө эхэлдэг вэ?

2-р хэлбэрийн чихрийн шижингийн үед цусан дахь сахар аажмаар нэмэгддэг тул оношлогдох үед аль хэдийн хэдэн жилийн өмнөөс сахар өндөртэй явсан байх нь элбэг.

Тиймээс оношлогдсон өдрөө торлогийн эмгэгтэй нь илэрдэг хүмүүс цөөнгүй байдаг.

Харин 1-р хэлбэрийн чихрийн шижин нь өвчин эхэлсэн хугацаа нь тодорхой байдаг тул 5 жилийн хугацаа өгдөг.

Жирэмсэн үед яагаад 3 сар тутамд гэж?

Жирэмсний үед даавар болон цусны эргэлтийн өөрчлөлтөөс шалтгаалан торлогийн эмгэг ердийнхөөс хурдан даамжирч болзошгүй байдаг.

Тиймээс жирэмслэхээр төлөвлөх үеэсээ эхлэн нүднийхээ төлөв байдлыг урьдчилан шалгуулах нь сайн.

Гэхдээ зөвхөн жирэмсэн үед анх удаа үүссэн жирэмсний чихрийн шижинтэй бол энэ шинжилгээ шаардлагагүй

(AAO Preferred Practice Pattern).

Энэ нь жирэмслэхээсээ өмнө чихрийн шижинтэй байсан хүмүүст хамаарах зөвлөмж юм.

"Өнгөрсөн жил үзүүлсэн, зүгээр гэсэн" — энэ нь энэ жил ч гэсэн зүгээр гэсэн үг биш юм.

Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийн шинжилгээний давтамж 1 жил байдаг шалтгаан нь "1 жилийн турш аюулгүй байдаг" гэсэн утга биш, харин "1 жилийн дотор өөрчлөгдөж болно" гэсэн утгатай юм.

4. Эмнэлэгт ямар шинжилгээ хийдэг вэ?

① Хараа болон рефракцийн шинжилгээ — Зассан харааны суурь үзүүлэлтийг тодорхойлно.

Дараагийн удаа ирэхэд харьцуулах тоон хэмжээс байх ёстой.

② Нүдний уг (торлог)-ны шинжилгээ — Энэ өвчний оношилгоо эндээс эхэлж, ихэнх тохиолдолд энд дуусдаг.

Хүүхэн харааг тэлэгч дусаалга (мидриатик) дусаасны дараа торлог бүрхэвчийг бүхэлд нь харна.

Бичил цүлхэн, цус харвалт, шүүдэсжилт, судас бөглөрсөн хэсэг, шинээр ургасан судсыг шалгаж үе шатыг тогтооно.

③ Оптик когерент томографи (OCT) — Шар толбоны зүсэлтийг микрометрийн түвшинд нарийвчлан харна.

Нүдэнд хүрэхгүй, өвдөлтгүй бөгөөд хэдхэн секундэд дуусна.

Зөвхөн нүдний угны зургаар мэдэхэд хэцүү шар толбоны хаван, өөрөөр хэлбэл шар толбонд шингэн хуралдсан эсэхийг нарийн тогтоодог. Хараа хараахан муудаагүй шатны хаванг ч илрүүлж чадна.

④ OCT ангиографи (OCTA) — Тодосгогч бодис тарихгүйгээр торлогийн судсыг давхарга бүрээр нь зургийг нь авна.

Цусны урсгал тасарсан хэсэг (цусан хангамжгүй талбай) хэр тэлсэн, шинэ судаснууд ургаж байгаа эсэхийг харна.

⑤ Флюресцеин ангиографи — Шаардлагатай тохиолдолд гарын хураагуур судсаар тодосгогч бодис тарьж, судаснаас шингэн шүүрч буй цэг болон бөглөрсөн хэсгийг тодорхойлно.

Лазер эмчилгээний хүрээг тогтооход онцгой тустай.

Манай эмнэлэг нь OCT болон OCTA төхөөрөмжтэй тул нүдний угны өөрчлөлт болон шар толбоны зүсэлтийг хамтад нь харж дүгнэлт хийдэг.

Шинжилгээний өмнө анхаарах зүйлс.

Хүүхэн хараа тэлэгч дусаасны дараа хүүхэн хараа томорч, ойролцоогоор 4~6 цагийн турш нүд гялбах, ойрын зай бүрэлзэх шинж илэрнэ.

Шинжилгээ өгөх өдөр өөрөө машин барихаас зайлсхийж, нарны шил авч ирвэл тохиромжтой.

Хүүхэн хараа тэлэх дусаалга үйлчлэх хүртэл хүлээх цаг шаардагддаг тул цагаа зохицуулж ирэхийг зөвлөж байна.

Чихрийн шижингийн эм болон инсулинээ ердийнхөөрөө хэрэглэж болно.

Нүдний угны шинжилгээнд өлөн байх шаардлагагүй.

Харин ч өлөн удаан хүлээвэл сахар унаж (гипогликеми) болзошгүй тул хооллож ирэх нь аюулгүй.

Сүүлийн гликозилжсон гемоглобин (HbA1c)-ийн хэмжээ болон чихрийн шижин оношлогдсон хугацаагаа мэдээд ирвэл эмчийн шийдвэрт маш том тус болно.

5. Үе шатуудыг хэрхэн ангилдаг вэ?

Энэхүү хүснэгтээс анхаарлаа хандуулах хэсэг нь дунд хэсгийн хоёр мөр юм.

Пролифератив бус үе шат нь эхэн үе ч бай, хүнд хэлбэр ч бай өвчтөнд өөрт нь бараг ямар ч шинж тэмдэг мэдрэгддэггүй.

"Шинж тэмдэггүй" байх нь "эрүүл байгаа" гэсэн үг огт биш гэдгийг энэ хүснэгт харуулж байна.

Мөн шар толбоны хаван нь үе шаттай давхцахгүй тусдаа явагдаж болно.

Пролифератив бус эхэн үедээ байсан ч шар толбонд шингэн хуралдаж хараа нь муудсан хүн байхад, эсрэгээрээ пролифератив хүнд шатандаа орсон ч шар толбо нь гэмтээгүй тул хараа нь 1.0 хэвээрээ байдаг хүн ч бий.

Тиймээс нүдний угны зураг болон OCT шинжилгээг заавал хамтад нь хийж үнэлэх ёстой.

6. Чихрийн шижингийн шар толбоны хаван гэж юу вэ?

Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийн үед хараа муудах хамгийн түгээмэл шалтгаан бол шар толбоны хаван юм.

Гэмтсэн судаснаас шүүрч гарсан шингэн шар толбонд хуримтлагдсанаар торлог зузаардаг.

Энэ нь камерын хальс усанд норж үрчийсэнтэй адил төлөв байдал юм.

Ингэснээр үсэг бүдгэрч, шулуун шугам муруйж харагдан, өнгөний ялгарал буурдаг.

Шинэ шил тааруулж зүүсэн ч сайжрахгүй бүрэлзэх нь гол онцлог юм.

Пролифератив торлогийн эмгэг нь нүдийг "гэнэт" муутгадаг бол шар толбоны хаван нь нүдийг "аажмаар" муутгадаг.

Гэнэтийн өөрчлөлт гарвал хүмүүс айгаад эмнэлэгт ирдэг боловч аажмаар бүрэлзэх үед "нас явж байна, өтөлснийх биз" гэж хойшлуулсаар эмчилгээний хугацаа алдах нь их байдаг.

Шулуун шугам муруйж харагдах шинж тэмдэг нь шар толбоны сөнөрөл (макуляр дегенераци)-ийн үед ч илэрдэг. Шалтгаанаасаа хамаарч эмчилгээ нь эрс өөр байдаг тул энэхүү шинжийг өөрөө дур мэдэн дүгнэхгүйгээр нарийн шинжилгээгээр ялган оношлуулах шаардлагатай.

7. Цусан дахь сахраа сайн хянавал нүд үнэхээр бага гэмтэх үү?

Тийм ээ. Энэ бол маш баттай судалгаа, нотолгоотой зүйл юм.

1-р хэлбэрийн чихрийн шижин.

1,441 хүнийг хамруулсан томоохон эмнэлзүйн туршилтаар (DCCT) дунджаар 6.5 жилийн турш цусан дахь сахраа хэвийн хэмжээнд ойртуулан барьсан эрчимтэй хяналтын бүлэг нь ердийн бүлэгтэй харьцуулахад торлогийн эмгэг үүсэх эсвэл даамжрах эрсдэл 76% хүртэл бага байсан байна

(DCCT Research Group, New England Journal of Medicine, 1993 / DCCT/EDIC Research Group, Diabetes, 2015).

2-р хэлбэрийн чихрийн шижин.

3,867 хүнийг хамруулсан UKPDS 33 судалгаагаар эрчимтэй хяналтын бүлэг нь гликозилжсон гемоглобины медиан утгыг 7.0%-д, ердийн хяналтын бүлэг 7.9%-д барьсан байна.

Үүний үр дүнд бичил судасны хүндрэл 25%-иар буурч (RR 0.75, 95% CI 0.60~0.93), үүнээс торлогийн лазер эмчилгээ шаардагдах эрсдэл 29%-иар бага байжээ (RR 0.71, 95% CI 0.53~0.96)

(UK Prospective Diabetes Study Group, The Lancet, 1998).

Эндээс хоёр зүйлийг хамтад нь санах хэрэгтэй.

Нэгдүгээрт, энэхүү үр нөлөө нь хэдэн жилийн турш аажмаар гарч ирдэг.

Энэ сард гликозилжсон гемоглобиноо 0.5%-иар буурууллаа гээд дараа сард нь нүдний уг шууд сайжирчихгүй. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдрийн сахрын хяналт бол 5, 10 жилийн дараах таны нүдний төлөөх хөрөнгө оруулалт юм.

Хоёрдугаарт, энэ нь зөвхөн сахрын асуудал биш юм.

Цусны даралт болон липидийг хянах, тамхинаас гарах зэргийг хамтад нь шийдэх ёстой. Ялангуяа бөөрний үйл ажиллагаа муудаж байгаа бол нүдээ ч давхар шалгуулах ёстой. Учир нь бичил судаснууд нүд болон бөөрөнд яг адилхан механизмаар гэмтдэг.

8. Сахрыг гэнэт бууруулбал нүд мууддаг гэж үнэн үү?

Энэ яриа нь ор үндэслэлгүй ташаа мэдээлэл биш боловч сахрын хяналтаа хойшлуулах шалтгаан хэрхэвч болж чадахгүй.

Хүмүүс байнга асуудаг тул нотолгоог яг байгаагаар нь тайлбарлаж өгье.

Дээр дурдсан DCCT судалгааг дахин задлан шинжилсэн үр дүн бий.

Нийт 1,439 өвчтөнөөс (эрчимтэй эмчилгээний 711, ердийн эмчилгээний 728) эмчилгээний эхэн үед торлогийн эмгэг түр зуур дордсон үзүүлэлт эрчимтэй бүлэгт 13.1%, ердийн бүлэгт 7.6% байжээ.

Өөрөөр хэлбэл, сахрыг хурдан бууруулсан бүлэгт эхэн үеийн дордолт илүү их тохиолдсон нь үнэн юм.

Гэхдээ үргэлжлэх үр дүн нь маш чухал.

18 сарын дараа эрчимтэй бүлгийн 51%, ердийн бүлгийн 55% нь анхны байдалдаа эргэн орсон бөгөөд эхэн үеийн дордолтын улмаас хараагаа ноцтой алдсан тохиолдол огт бүртгэгдээгүй байна.

Судлаачдын багийн дүгнэлт нь "Инсулины эрчимтэй эмчилгээний урт хугацааны үр ашиг нь эхэн үеийн дордох эрсдэлээс хавь илүү давуу талтай" гэсэн байна

(DCCT Research Group, Archives of Ophthalmology, 1998).

Тиймээс бодит амьдрал дээр дараах байдлаар хандах нь зөв юм.

▶ Цусан дахь сахрын хяналтыг бүү хойшлуул. Урт хугацаандаа энэ нь ямар ч эргэлзээгүйгээр ашиг тустай.

▶ Гэхдээ сахраа огцом бууруулж эхлэхээсээ өмнө нүдний угаа заавал нэг удаа шалгуулаарай. Хэрэв аль хэдийн даамжирсан торлогийн эмгэг байгаа бол сахрыг бууруулах хурд болон нүдний эмчийн хяналтын хугацааг хамтад нь зохицуулна.

▶ Сахрын хяналт удаан хугацаанд муу байсан хүн инсулины эмчилгээ шинээр эхлэх, эсвэл бодисын солилцооны мэс засал хийлгэж сахар нь огцом унах тохиолдолд эхний 1 жилийн хугацаанд нүдний хяналтыг илүү ойрхон ойрхон хийлгэх нь аюулгүй юм.

Сахрыг бууруулах нь аюултай биш, харин нүднийхээ төлөв байдлыг мэдэхгүйгээр бууруулах нь аюултай юм.

9. Эмчилгээг хэрхэн хийдэг вэ? Хараа эргэж сэргэх үү?

① Бүхэл торлогийн фотокоагуляци (Лазер)

Пролифератив торлогийн эмгэгийн стандарт эмчилгээ юм.

Хүчилтөрөгчийн дутагдалд орсон захын торлогийг лазераар түлж царцаан VEGF-ийн ялгарлыг багасгаж, улмаар шинэ судас цааш ургахаас сэргийлдэг. Удаан хугацаанд хэрэглэгдсэн, батлагдсан эмчилгээ юм.

Анхны томоохон судалгаагаар (Diabetic Retinopathy Study) эмчилгээ хийлгээгүй нүдэнд 2 жилийн дотор хүнд хэлбэрийн хараа алдагдах магадлал 16.3% байсан бол лазер эмчилгээ хийлгэсэн нүдэнд ердөө 6.4% байсан байна.

Гэвч төлөөс бий.

Захын торлогийг зориуд золиослох эмчилгээ тул захын харааны талбай нарийсч, шөнийн хараа муудаж болзошгүй юм.

Энэ эмчилгээний зорилго нь харааг сайжруулах биш, харин төвийн хараагаа хадгалж үлдэхийн тулд захаа золиослоход оршдог.

② Нүдний доторх VEGF-ийн эсрэг эмийн тарилга

Шар толбоны хавангийн 1-р эгнээний эмчилгээ юм.

Нүдэнд мэдээ алдуулалт хийсний дараа маш нарийн зүүгээр шилэнцэрийн хөндийд эм оруулдаг. Ажилбар өөрөө маш богино хугацаанд дуусдаг.

Үр дүн нь батлагдсан. 660 хүнийг хамруулан VEGF-ийн эсрэг гурван эмийг харьцуулсан туршилтаар 2 жилийн дараах хараа дунджаар 10.0~12.8 үсэг унших хэмжээгээр сайжирсан ба анхнаасаа хараа нь муу байсан нүдэнд (20/50 ба түүнээс доош) 13.3~18.1 үсэг уншигдаж, сайжралтын хэмжээ илүү их байв

(Wells JA нар, Ophthalmology, 2016. DRCR.net Protocol T).

Пролифератив торлогийн эмгэгийн үед лазерын оронд энэхүү тарилгыг хийж болно.

5 жилийн хяналтын үр дүнд хоёр эмчилгээний эцсийн харааны чадвар төстэй байсан хэдий ч (хоёулаа дунджаар 20/25), харааны талбайн алдагдал тарилга хийлгэсэн бүлэгт бага байж (хуримтлагдсан -330 dB эсрэг -527 dB), витрэктоми мэс засал хийлгэх шаардлагатай болсон хувь 11% эсрэг 19%, хараа муутгах шар толбоны хаван үүссэн хувь 22% эсрэг 38% байв

(Gross JG нар, JAMA Ophthalmology, 2018. DRCR.net Protocol S).

Гэхдээ тарилгад нэг нөхцөл бий.

Нэг удаа хийлгээд дуусдаггүй, хэдэн жилийн турш тогтмол давтах шаардлагатай.

Эмчилгээг дундаас нь зогсоовол эргээд муудаж болох тул дээрх судалгаагаар "өвчтөн цаашид тогтмол эмчилгээгээ хийлгэх боломжтой эсэх"-ийг эмчилгээ сонгох гол шалгуур болгосон байдаг.

Гаж нөлөөний хувьд салстын цус харвалт, өвдөлт, түр зуур ялаа нисэх шиг үзэгдэх зэрэг нь түгээмэл бөгөөд ховор тохиолдолд нүдний дотоод халдвар (эндофтальмит), нүдний даралт ихсэх, торлог ховхрох зэрэг нь тохиолдож болно.

③ Витрэктоми (Шилэнцэрийн мэс засал)

Шилэнцэрт харвасан цус өөрөө шимэгдэхгүй байх, эсвэл сорвижсон эд торлогийг татаж ховхолсон тохиолдолд хийдэг.

Нүдний доторх цус болон хальсыг арилгаж, торлогийг байранд нь буцаан наана.

Хагалгааны дараа болор цайх (катаракт) явц түргэсэх, дахин цус харвах эсвэл торлог дахин ховхрох эрсдэлтэй байдаг.

Шар толбоны хаванд хэсэгчилсэн (фокаль) лазер ч мөн хэрэглэгддэг.

Эхэн үеийн судалгаагаар (ETDRS) шар толбоны хаванд хэсэгчилсэн лазер хийхэд 3 жилийн дараах дунд зэргийн хараа алдагдах магадлал бараг хоёр дахин буурсан байна

(ETDRS Report No. 1, Archives of Ophthalmology, 1985).

Одоогийн байдлаар VEGF-ийн эсрэг тарилга нь 1-р эгнээний эмчилгээ болсон бөгөөд лазерыг эмгэг өөрчлөлтийн байрлал болон хэлбэрээс хамаарч хамтад нь эсвэл орлуулан хэрэглэж байна.

Мөн заавал нэг зүйлийг хамтад нь сануулах ёстой.

Нэгдүгээрт, эдгээр эмчилгээнүүд нь өвчнийг бүрмөсөн арилгаж байгаа биш, харин явцыг зогсоох эсвэл удаашруулах зорилготой.

Хоёрдугаарт, аль хэдийн үхэжсэн торлогийн мэдрэлийн эсүүд эргэн сэргэдэггүй. Удаан хугацаанд шар толбо хавагнаснаас болж мэдрэлийн давхарга нь нимгэрсэн хэсэг, таталцлаас болж удаан хугацаанд хөндийрсөн торлогийн усыг шахаж буцаан наасан ч хараа тэр хэмжээгээр эргэн сэргэдэггүй.

Гуравдугаарт, тиймээс эхлэх цаг хугацаа нь үр дүнг шийддэг. Дээрх тарилгын судалгаагаар анхнаасаа хараа муутай байсан нүдний сайжрах далайц өндөр байсан ч, анхнаасаа хараа сайн байсан нүдний эцсийн харааны түвшинг хэзээ ч гүйцэж чадахгүй.

Дөрөвдүгээрт, эмчилгээ хийлгэж байгаа гэдэг нь шинжилгээгээ зогсооно гэсэн үг биш юм. Эмчилгээний дараа ч чихрийн шижин хэвээр байх ба торлогийн эмгэг ч цааш өөрчлөгдсөөр байдаг.

10. Эдгээр шинж тэмдэг илэрвэл тэр даруй эмнэлэгт хандаарай

Өмнө нь бид "шинж тэмдгийг бүү хүлээ" гэж хэлсэн боловч хэдийнэ илэрсэн зарим шинж тэмдгийг тухайн өдөрт нь багтаан заавал шалгуулах ёстой байдаг.

Нүдний өмнө хар хөшиг татах мэт халхлагдах үед — Энэ нь шилэнцэрт цус харвасан эсвэл торлог ховхорсон шинж байж болно.

Нүдэн дээр ялаа, хар цэгүүд гэнэт огцом олшрох үед — Ялангуяа нэг өдрийн дотор гэнэт ихэссэн бол цус харвалтын дохио байж болно.

Нэг нүд гэнэт бүрэлзэх үед — Шар толбоны хаван, цус харвалт, судасны түгжрэл байж болно.

Нүд өвдөж, улайж, хараа муудах үед — Неоваскуляр глаукомын улмаас нүдний дотоод даралт огцом ихэссэн төлөв байж болно.

Эдгээр дөрвөн шинж тэмдгийг "дараагийн ээлжит үзлэгээрээ л хэлье" гэж хойшлуулж болохгүй. Ялангуяа пролифератив торлогийн эмгэг нь хэдхэн хоногийн дотор ч даамжирдаг аюултай.

11. Чихрийн шижингийн нүдэнд үүсгэдэг бусад хүндрэлүүд

Чихрийн шижин нь зөвхөн торлог бүрхэвчинд нөлөөлдөггүй.

▶ Болор цайх өвчин илүү эрт, илүү хурдан явагддаг.

Нүдний болор дотор сахрын солилцооны бүтээгдэхүүнүүд хуримтлагдсанаар цайралт үүснэ. Ижил настай хүмүүстэй харьцуулахад чихрийн шижинтэй хүмүүсийн болор солих мэс заслын хугацаа урагшлах нь элбэг байдаг.

▶ Цусан дахь сахар их хэмжээгээр хэлбэлзвэл хараа хэдхэн өдрийн дотор ч өөрчлөгддөг.

Болор дахь шингэний агууламж өөрчлөгдөж, хугарлын хүч (шилний диоптри) хувирдаг учраас тэр юм. Сахар тогтворгүй үед шинээр шил тааруулахад удалгүй тохирохоо больдог. Сахар тогтворжсоны дараа шилээ тааруулах нь зүйтэй.

▶ Неоваскуляр глауком — Дээр дурдсанчлан пролифератив торлогийн эмгэг даамжирвал нүдний өмнөд хэсэг хүртэл шинэ судаснууд ургаж, нүдний дотоод даралт огцом нэмэгдэж болзошгүй.

▶ Хуурай нүдний хам шинж болон эвэрлэгийн нөхөн төлжилт удаашрах — Чихрийн шижингээр удаан өвдвөл эвэрлэгийн мэдрэх чадвар суларч, шарх аних нь удааширдаг. Энэ нь контакт линз зүүх болон нүдний мэс заслын дараах эдгэрэлтэд нөлөөлдөг.

▶ Нүдний булчингийн саажилт (чихрийн шижингийн гаралтай тархины мэдрэлийн саажилт) — Гэнэт юм хоёр болж харагдах (диплопи) эсвэл нэг талын зовхи унжих тохиолдол байдаг. Ихэнхдээ хэдэн сарын дотор аяндаа эдгэрдэг ч бусад шалтгааныг ялган оношлох шаардлагатай тул заавал эмчид үзүүлэх ёстой.

Чүсок баяраар аав ээжтэйгээ уулзвал.

Тэдэнд дараах 3 асуултыг тавиад үзээрэй.

"Чихрийн шижингийн эмээ уугаад хэдэн жил болж байгаа вэ?"

"Нүдний угийн зургийг хамгийн сүүлд хэзээ авахуулсан бэ?"

"Ойрын үед сонингийн жижиг үсэг хэр харагдаж байна?"

Хоёр дахь асуултад "Тийм зураг авахуулж байгаагүй" гэж хариулах тохиолдол бидний бодсоноос хамаагүй олон байдаг.

Баярын өдрүүд бол бүх гэр бүлийнхээ нүдний эрүүл мэндийг нэг удаа шалгах сайхан боломж юм.

Хүүхдийн хараа болон хараа муудалтын явцын талаар бид өмнөх нийтлэлдээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан билээ.

12. Түгээмэл асуулт, хариулт

А. Хараа 1.0 (100%) байсан ч шинжилгээ хийлгэх шаардлагатай юу?

Тийм ээ, хийлгэх ёстой.

Харааны чадвар бол зөвхөн шар толбоны төлөв байдлыг илтгэдэг үзүүлэлт бөгөөд чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг нь ихэвчлэн захын хэсгээс эхэлдэг.

Хараа нь 1.0 байхад нүдний угны зурагт олон тооны цус харвалтын цэгүүд харагдах нь үзлэгийн практикт түгээмэл байдаг.

Хараа шалгах нь нүдний угийг шалгах шинжилгээг хэзээ ч орлож чадахгүй.

А. Гликозилжсон гемоглобин сайн хянагдаж байгаа бол шинжилгээг алгасаж болох уу?

Болохгүй. Сахрын сайн хяналт нь эрсдэлийг бууруулдаг боловч бүрмөсөн үгүй хийдэггүй.

Мөн шинжилгээний давтамжийг одоогийн сахрын түвшингээр бус, чихрийн шижинтэй байсан хугацаа болон нүдний торлогийн өнөөгийн өөрчлөлтөөр тодорхойлдог.

Хэрэв сахрын хяналт сайн байгаа бол дараагийн үзлэг нь зүгээр сайн үр дүнг бататгах таатай цаг хугацаа байх болно.

А. Нүдний угны шинжилгээ хийлгэсний дараа тэр өдөртөө машин барьж болохгүй юу?

Хүүхэн хараа тэлэгч дусаалга хийснээр 4~6 цагийн турш нүд гялбаж, фокус сайн таарахгүй.

Ийм байдалтайгаар жолоо барихыг хориглоно.

Нийтийн тээврээр үйлчлүүлэх эсвэл хамт явах хүнтэй байвал тохиромжтой. Нарны шил авч ирвэл их тус болно.

А. Шинжилгээ өвдөлттэй юу?

Нүдний угны шинжилгээ болон OCT шинжилгээ нь өвдөлтгүй байдаг.

Хүүхэн хараа тэлэгч дусаалга дусаах үед хэсэг зуур хорсох мэдрэмж төрж болно.

Тодосгогч бодис ашигладаг шинжилгээний үед гарын судсаар тарилга хийх шаардлагатай бөгөөд шинжилгээний дараа хэдэн цагийн турш шээсний өнгө тод шар болж өөрчлөгдөж болно.

А. Лазер эмчилгээ хийлгэвэл хараа сайжрах уу?

Үгүй ээ. Бүхэл торлогийн фотокоагуляци нь өвчин улам дордохоос сэргийлэх эмчилгээ бөгөөд харин ч захын хараа болон шөнийн хараа буурч болзошгүй.

Эмчилгээ хийлгэхийг зөвлөдөг шалтгаан нь уг төлөөсийг төлсөн ч төвийн хараагаа хамгаалж үлдэх нь илүү дээр гэж үзсэнийх юм.

Эмчилгээний өмнө энэ талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлаж өгдөг.

А. Нүдний тарилгыг нэг удаа эхэлбэл насан туршдаа хийлгэх ёстой юу?

"Насан туршдаа" гэж шууд хэлэх боломжгүй ч ганцхан удаа хийлгээд дуусах тохиолдол ховор.

Ихэвчлэн эхэн үедээ ойрхон зайтай хийж, үр дүнг ажиглан хугацаа хоорондын зайг холдуулдаг.

Байдал тогтворжвол тарилгыг зогсоох боломжтой боловч зогсоосны дараа ч тогтмол хяналтыг үргэлжлүүлнэ.

А. Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгтэй бол LASIK, LASEK зэрэг хараа засах мэс засал хийлгэж болох уу?

Торлогийн төлөв байдал болон сахрын хяналтаас шалтгаална.

Торлогийн эмгэг даамжирч байгаа эсвэл сахрын хэмжээ тогтворгүй үед хийхийг зөвлөдөггүй.

Хараа засах мэс засал нь эвэрлэг бүрхүүл дээр хийгддэг хагалгаа боловч чихрийн шижин нь эвэрлэгийн нөхөн төлжилт болон нүдний гадаргууд ч нөлөөлдөг тул торлог болон эвэрлэгийн байдлыг хамтад нь шалгасны дараа шийдвэрлэнэ.

А. Урьдчилан сэргийлэх багц шинжилгээгээр нүдний угны зураг авахуулсан, заавал дахиж нүдний эмнэлэгт очих шаардлагатай юу?

Урьдчилан сэргийлэх үзлэгээр авахуулсан нүдний угны зураг нь сайн эхлэл юм.

Гэвч эдгээр зураг нь ихэвчлэн хүүхэн харааг тэлэхгүйгээр ердөө нэг, хоёрхон зураг авдаг тул торлогийн захын хэсэг болон шар толбоны зүсэлтийг бүрэн харж чаддаггүй.

Үзлэгийнхээ хариуг аваад ирвэл уг зургаас эхлэн хамт үзэж, нэмэлт нарийн шинжилгээ шаардлагатай эсэхийг тодорхойлж өгөх боломжтой.

Нүдний эрүүл мэндийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг Сонгмо Жин нүдний эмнэлгийн 'Jin Eye' YouTube сувгаас үзэх боломжтой.

Төгсгөлд нь

Зөвхөн гурван зүйлийг санаж яваарай.

Нэгдүгээрт, энэ өвчин бол шинж тэмдгийг биш, хуанлигаа харж шинжилгээ хийлгэх ёстой өвчин юм.

2-р хэлбэрийн чихрийн шижин оношлогдсон тэр өдөр, 1-р хэлбэр нь оношлогдсоноос хойш 5 жилийн дотор, цаашид дор хаяж жилд 1 удаа үзүүлнэ.

Хоёрдугаарт, хараа сайн байна гэдэг нь зөвхөн шар толбо одоогоор эрүүл байна гэсэн үг юм.

Захын торлогийн байдлыг зөвхөн нүдний угийг шалгаж байж л мэднэ.

Гуравдугаарт, эмчилгээ бол харааг буцааж сэргээх биш, өвчний явцыг зогсоох зорилготой.

Тиймээс хэзээ эхэлсэн бэ гэдэг нь эцсийн үр дүнг тодорхойлдог.

Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэгийг эхэн үед нь илрүүлбэл ихэнх тохиолдолд хянаж ажиглахад л хангалттай байдаг өвчин юм.

Яг одоо таны хийж чадах хамгийн найдвартай урьдчилан сэргийлэлт бол нүдний угны ганц зураг авахуулах явдал юм.

Танд ямар ч шинж тэмдэг илрээгүй байх энэ цаг үед шүү дээ.

Асууж тодруулах зүйл байвал хүссэн үедээ холбогдоорой.

Сонгмо Жин нүдний эмнэлэг

Сөүл хот, Сочо дүүрэг, Каннам-дэро 337 (Сочо-дун 1329-10)

Каннам буудлын 5-р гарцаас явган 5 минут · Байрандаа үнэгүй зогсоолтой

Үзлэгийн цагийн хуваарь

Ажлын өдрүүдэд 09:00 ~ 18:00 (Цайны цаг 13:00 ~ 14:00)

Бямба гарагт 09:00 ~ 15:00 (Цайны цаггүй)

Ням болон нийтийн амралтын өдрүүдэд амарна

Утас: 02-577-7782

※ Энэхүү нийтлэл нь эрүүл мэндийн ерөнхий мэдээлэл олгох зорилготой бөгөөд тухайн өвчтөний бие даасан оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй.

Эш татсан тоон үзүүлэлтүүд нь тухайн судалгаанд хамрагдсан бүлгийн утгууд тул тухайн хүний чихрийн шижингийн үргэлжилсэн хугацаа, сахрын хяналт, хавсарсан өвчнүүд, хэрэглэж буй эм зэргээс шалтгаалан үр дүн өөр байж болно.

Бүх төрлийн эмчилгээ нь тодорхой хязгаарлагдмал тал, гаж нөлөөтэй байдаг тул шинжилгээ, эмчилгээний төлөвлөгөөг заавал нүдний болон дотрын эмчтэйгээ зөвлөлдөн шийдвэрлэнэ үү.

[Ашигласан ном зохиол]

Kim MS, Park SJ, Joo K, Woo SJ. Trends and Barriers in Diabetic Retinopathy Screening: Korea National Health and Nutritional Examination Survey 2016–2021. Journal of Korean Medical Science. 2024;39(27):e203

Kim MS, Nam S, Lee J, Woo SJ. Nationwide Trends and Future Projections of Diabetes and Diabetic Retinopathy Prevalence in Korea: Korean National Health and Nutrition Examination Survey Study. Journal of Korean Medical Science. 2026;41(3):e31

БНСУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын Үндэсний эрүүл мэндийн мэдээллийн портал. Чихрийн шижингийн торлогийн эмгэг.

American Academy of Ophthalmology. Diabetic Retinopathy Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology.

The Diabetes Control and Complications Trial Research Group. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. New England Journal of Medicine. 1993;329(14):977-986

DCCT/EDIC Research Group. Effect of intensive diabetes therapy on the progression of diabetic retinopathy in patients with type 1 diabetes: 18 years of follow-up in the DCCT/EDIC. Diabetes. 2015;64(2):631-642

The Diabetes Control and Complications Trial Research Group. Early worsening of diabetic retinopathy in the Diabetes Control and Complications Trial. Archives of Ophthalmology. 1998;116(7):874-886

UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. Intensive blood-glucose control with sulphonylureas or insulin compared with conventional treatment and risk of complications in patients with type 2 diabetes (UKPDS 33). The Lancet. 1998;352(9131):837-853

Early Treatment Diabetic Retinopathy Study Research Group. Photocoagulation for diabetic macular edema: ETDRS Report Number 1. Archives of Ophthalmology. 1985;103(12):1796-1806

The Diabetic Retinopathy Study Research Group. Photocoagulation treatment of proliferative diabetic retinopathy. (DRS Reports)

Wells JA, Glassman AR, Ayala AR, et al. Aflibercept, Bevacizumab, or Ranibizumab for Diabetic Macular Edema: Two-Year Results from a Comparative Effectiveness Randomized Clinical Trial. Ophthalmology. 2016;123(6):1351-1359

Gross JG, Glassman AR, Liu D, et al. Five-Year Outcomes of Panretinal Photocoagulation vs Intravitreous Ranibizumab for Proliferative Diabetic Retinopathy: A Randomized Clinical Trial. JAMA Ophthalmology. 2018;136(10):1138-1148