ตากุ้งยิงในเด็ก ทำไมห้ามบีบ — กรณีที่รอดูอาการได้ กับกรณีที่ต้องรีบมาพบแพทย์

ขอเริ่มต้นด้วยข้อสรุปก่อนครับ

ตากุ้งยิงที่เกิดขึ้นในเด็ก ส่วนใหญ่มักจะยุบหายไปได้เอง

ตากุ้งยิงชนิดอักเสบเฉียบพลันที่มีอาการบวมแดงและเจ็บ (Hordeolum) มักจะดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์ เพียงแค่การประคบอุ่นและรักษาความสะอาดของเปลือกตา

(Gurnani B และคณะ, StatPearls: Hordeolum, 2024)

ส่วนตากุ้งยิงเรื้อรังที่ไม่เจ็บ มีลักษณะเป็นตุ่มคล้ายเม็ดถั่ว (Chalazion) จากการศึกษาวิจัยในเกาหลีที่วิเคราะห์ผู้ป่วยเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี จำนวน 101 ราย พบว่าร้อยละ 85.7 ยุบหายได้ด้วยการรักษาแบบประคับประคองโดยไม่ต้องผ่าตัด

(Yang SA และคณะ, J Craniofac Surg, 2024)

อย่างไรก็ตาม ห้ามบีบหรือใช้เข็มเจาะเองโดยเด็ดขาด

เนื่องจากแรงกดอาจทำให้เชื้อลุกลามไปยังเนื้อเยื่อข้างเคียง และในบางกรณีที่พบได้น้อย อาจลุกลามจนกลายเป็นการติดเชื้อของเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังรอบดวงตา (Cellulitis)

นอกจากนี้ ยังมีตากุ้งยิงเรื้อรังบางกรณีที่ไม่ควรรอ

จากการศึกษาเปรียบเทียบในเด็กอายุ 0.5–6 ปี จำนวน 398 ราย พบว่าในตาข้างที่มีตากุ้งยิงเรื้อรังมีภาวะสายตาเอียงถึงร้อยละ 42.97 ขณะที่ตาข้างที่ไม่มีพบเพียงร้อยละ 27.21

โดยเฉพาะเมื่อก้อนอยู่ตรงกลางเปลือกตาบน ขนาด 3 มม. ขึ้นไป หรือมีตั้งแต่ 2 ก้อนขึ้นไป จะมีความเสี่ยงสูงเป็นพิเศษ

(Ouyang L และคณะ, BMC Ophthalmol, 2022;22:310)

สำหรับเด็กในวัยที่สายตากำลังพัฒนา หากเข้าข่ายกรณีเหล่านี้ ขอแนะนำให้เข้ารับการตรวจวัดสายตาควบคู่กันไปด้วยครับ

สารบัญ

ตากุ้งยิงเกิดขึ้นได้อย่างไร? — กุ้งยิงภายนอก, กุ้งยิงภายใน และตากุ้งยิงเรื้อรัง

หายได้เองหรือไม่? ใช้เวลานานแค่ไหน?

ทำไมถึงห้ามบีบ?

ดูแลที่บ้านอย่างไรได้บ้าง? — วิธีการประคบอุ่น

ตากุ้งยิงเรื้อรังในเด็ก รอดูอาการโดยไม่ผ่าตัดได้ไหม?

ตากุ้งยิงเรื้อรังที่ไม่ควรรอ — สายตาเอียงและการมองเห็น

การรักษาที่โรงพยาบาลมีอะไรบ้าง? ข้อจำกัดและผลข้างเคียงคืออะไร?

เด็กที่เป็นตากุ้งยิงซ้ำๆ — ต้องตรวจดูภาวะเปลือกตาอักเสบ

อาการที่ต้องรีบมาพบแพทย์ทันที

กรณีที่ควรมาตรวจรับการรักษา

5 คำถามที่พบบ่อย

1. ตากุ้งยิงเกิดขึ้นได้อย่างไร? — กุ้งยิงภายนอก, กุ้งยิงภายใน และตากุ้งยิงเรื้อรัง

บริเวณเปลือกตามีต่อมขนาดเล็กหลายต่อมที่คอยสร้างชั้นไขมันเคลือบฟิล์มน้ำตา

ได้แก่ ต่อมขนาดเล็กข้างโคนขนตา และต่อมไมโบเมียน (Meibomian gland) ที่เรียงตัวเป็นแนวดิ่งอยู่ภายในแผงกระดูกอ่อนของเปลือกตา (Tarsal plate)

เมื่อต่อมเหล่านี้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเกิดการอุดตัน ก็จะทำให้เกิดตากุ้งยิงขึ้น